Kronkelige graswegen, karresporen en grindwegen

MAAS EN WAAL – Volgens het boek De Grote Werken van Peter Deurloo telde het toen nog enigszins geïsoleerde Land van Maas en Waal voor de ingrijpende ruiverkaveling - tussen 1949 en begin jaren ’60 -  zo’n 194 kilometer onverharde grindwegen, graswegen en karresporen en slechts 21 kilometer verharde weg.

De geplande ruilverkaveling moest daar verandering in brengen. Dit allemaal nog los van de ‘ontginning’ van de komgronden en de te bouwen boerderijen in het gebied. De ontsluitingswegen van destijds lopend van oost naar west en van noord naar zuid – voor zover ze al waren aangelegd – moesten zorgen voor een stuk(je) ontsluiting van ‘het verkommerde’ Land van Maas en Waal.

Om in die tijd maar eens even terug te gaan naar zo’n stukje ontsluiting, dus voor de gerealiseerde ruilverkaveling. Een sprekend voorbeeld is Altforst, dat in het midden van het Land van Maas en Waal ligt. Altforst was destijds te bereiken vanuit het oosten vanaf Horssen via de toen nog door de komgronden slingerende Heppertsestraat. Vanuit het noorden was dat vanaf Puiflijk via de Meerstraat naar de betonnen Puiflijksche Brug over ‘het Goor’ en de wetering naar de Wal. De Wal liep langs de wetering naar de bij Altforst liggende betonnen of stenen brug, die bij het Walhuis over de Wetering toegang gaf naar de Heppertsestraat om in de dorpskom te kunnen komen. Vanuit het zuiden kon dit via de Maasdijk vanaf Appeltern om zo naar het noorden de Molensteeg/straat in te gaan en terecht te komen bij ’t Schutje naar de Kerkstraat en dan het dorp in. Vanuit het (zuid-)westen vanaf Maasbommel/Blauwe Sluis de Maasdijk af bij het stoomgemaal om weer op de Wal terecht te komen langs de wetering. Deze liep naar het voetgangers- en fietsersbruggetje richting Torsdam over de wetering en verder noordwaarts de betonnen of stenen brug over naar de Heppertsestraat. Overigens de Wal had ook een aftakking naar De Woerd.

Beide genoemde bruggen werden in de vaart van de ruilverkavelingsplannen geruimd en een stuk cultuurtechniek werd gebruikt om invulling te geven aan het ‘nieuwe landschap’. Het traject van de Heppertsestraat werd binnen dit alles aangepast door het min of meer haaks aan te laten sluiten op de toen ook nieuw aangelegde Noord Zuid om zo recht door naar het westen opnieuw doorgetrokken te worden naar een nieuwe aansluiting op de Wal met een meer iets naar het zuiden liggende overbrugging over de wetering.

Door Wil van den Dobbelsteen