Waar namen drijven

Druten is een naam met een verhaal dat niet netjes in één zin past. Het is geen naam waarvan je precies kunt zeggen: zó is hij ontstaan. Het is meer een naam die langzaam is gegroeid, zoals slib dat laag voor laag in een rivier achterblijft.

De Waal heeft daar veel mee te maken. Die rivier stroomt al eeuwen door het gebied en neemt steeds kleine stukjes taal en geluid mee. 

Zo is ook de naam Druten waarschijnlijk ontstaan: beetje bij beetje, door veel mensen die hem op hun eigen manier uitspraken en opschreven.

In oude teksten ziet de naam er telkens anders uit: Drutena, Truhtene, Truthene. Mensen probeerden hem vast te leggen, maar hij gleed steeds weer een beetje weg, net als water door je vingers.

In de klank van “Druten” zit iets ouds, iets stevigs. Dat ‘drut’ of ‘truht’ kom je ook in andere oude namen tegen. Het had ooit iets te maken Druïden, eiken of met een leider of iemand die voorop ging, denkt men.

Maar in plaats van één duidelijke betekenis, is Druten vooral een mengsel geworden van tijd, taal en rivierwater. Een naam die is meegegroeid met het land.

En misschien is dat het belangrijkste: Druten is geen vaste oorsprong, maar een beweging. Een naam die net als de rivier nooit helemaal stilstaat, ook al lijkt het dorp dat wel te doen.

Door Peter Fontijn