125-jarig bestaan Vogelensangh kleurrijk gebundeld

DRUTEN/DEEST - De grof keramiek in het Land van Maas en Waal bestaat al ongeveer twee eeuwen. Was het niet in voornamelijk de uiterwaarden dan wel binnendijks. Zo ook in Deest aan de Munnikhofsestraat waar al zo’n honderdvijfentwintig jaar als vanouds stenen worden gebakken.

Het duurde enkele jaren om een stuk geschiedenis van de binnendijkse steenfabriek Vogelensangh aan de Munnikhofsestraat te kunnen achterhalen, maar het is gelukt. De geschiedenis van de ‘de oude dame’, zoals de steenoven wordt genoemd, en het productieproces is kleurrijk vastgelegd in een boek. Het is de laatste in Nederland kolengestookte ringoven die nog altijd de metselstenen naar gewenst formaat, structuur en kleur levert.

In Deest werd in 1899 gestart met een eenvoudige Waaloven, die bestierd werd door de gebroeders A. en L. Geldens. In 1903 gingen zij een fusie aan met de Drutense steen- en pannenfabriek Dericks & Geldens. De directie van Dericks & Geldens zette in juni 1919 de stap om in Deest naast de bestaande fabriek een geheel nieuwe ringoven te bouwen. Zij legden in 1899 ook nog een eigen spoorlijntje aan vanaf het fabrieksterrein naar de andere kant van de Waalbandijk om daarmee grondstoffen en producten over de Waal te kunnen verschepen.  Dit alles duurde tot 1922 toen ze het gehele complex verkochten aan de Haarlemse bouwmaterialenhandel Smits & Reijnders. Deze eigenaren runde Vogelensangh tot in de jaren tachtig.

De steenovenbazenfamilie Arts van der Zanden heeft dit jarenlange proces mede vorm gegeven. Van overgrootvader tot achterkleinzoon hebben de generaties de kans benut om het in het boek beschreven bestaan mee te maken. Het werd als het ware met de paplepel ingegoten.

Voor het zover was, ontwikkelde zich echter een tijdspad met ups en downs waarin gebeurtenissen ertoe leidden dat genoemde familie eind jaren tachtig de productie en eigendom overnam van het al jaren als rijksmonument aangewezen Vogelensangh. Ze namen het initiatief om ‘de oude dame’ in fasen te laten restaureren zonder dat daardoor het productieproces aanmerkelijk verstoorde. Het steenovenvuur bleef branden. Het resultaat is er dan ook naar, met behulp van de daarvoor aangeboorde subsidiekanalen. 

Een steenfabriek dat na overleg beslist een bezoek waard is. Zo ook de samengebundelde historie met de titel ‘Zoals de oude zongen...’. Het boek is in Druten te koop bij HIP & TIP, Bruna en Prima voor 38,50 euro.

Door Wil van den Dobbelsteen