De toestand in Maas en Waal (1)

Vroeger was het overzichtelijk. 

Althans, zo herinner ik het me. Op zondagmiddag wist je waar je aan toe was. Mr. G.B.J. Hiltermann had gesproken op de radio. Je hoorde hem knikken; heel Nederland knikte terug, en daarna schonk moeder de koffie in. De toestand in de wereld was geduid.

Nu is er geen Hiltermann meer. En eerlijk gezegd: zelfs al was hij er nog, hij zou het druk hebben. Want kijk om je heen. Oorlog op je scherm, klimaat in je achtertuin, digitalisering aan de keukentafel. In Maas en Waal merk je dat niet in tanks of sirenes, maar subtieler. In gesprekken op de markt. In appjes van de kinderen. In het gevoel dat zekerheden schuiven.

We wonen hier tussen twee rivieren. Al een eeuwigheid. Water kwam, water ging. Dijken werden verhoogd, plannen bijgesteld. Dat konden we volgen. Maar wat er nu gebeurt, voelt anders. Minder tastbaar. Groter. Wereldser. Het voelt niet als losse problemen die we één voor één kunnen oplossen, maar alsof de fundering verschuift.

Soms vraag ik me af: is de wereld gek geworden, of word ik gewoon ouder? Die vraag hoor ik vaker. In de supermarkt. Bij de kapper. Op de Mert. Op verjaardagen. Mensen voelen onrust, maar kunnen er moeilijk woorden aan geven.

Misschien helpt het om te beseffen dat we niet zomaar in een tijd van veel veranderingen leven, maar in een verandering van tijdperk. Dat klinkt groot en abstract, maar het begint klein. Bij hoe we werken. Hoe we communiceren. Hoe we vertrouwen hebben in elkaar, in systemen, in de toekomst.

December is een maand van terugkijken. En van vooruitkijken, al doen we dat liever voorzichtig. Misschien is dat wel heel Maas en Waals: eerst even peilen waar het water staat, voordat we een stap zetten.

Door Peter Fontijn