Kunst in de Kelder – Deel 2: Over smaak valt niet te twisten

‘Over smaak valt wel te twisten’, zeiden mijn studenten vaak, glimlacht Egbert Philips, oud-docent, beeldend kunstenaar en bewoner van het Poorthuis van ’t Huis te Leeuwen. Zelf vindt hij van niet. ‘Over smaak valt níét te twisten, zegt hij resoluut. Hij weet waar hij het over heeft: decennia ervaring met kunst, architectuur en monumentaal ontwerp.

Philips vertelt hoe het óók kan. Als lid van de kunstcommissie in Beuningen werkte hij samen met Guus van der Heiden, de bevlogen CDA-wethouder en goede bekende van kunstenaar Huub Kortekaas. Van der Heiden zat 24 jaar in de Beuningse gemeenteraad en was 12 jaar wethouder, onder andere van cultuur. Ook in Wijchen trof Philips een gemeentesecretaris met hart voor cultuur. Daar werd kunst gezien als meer dan decoratie: als uitdrukking van identiteit en geschiedenis.

Maar dergelijke betrokken bestuurders zijn tegenwoordig zeldzaam. In kleinere gemeenten ontbreekt vaak de specialistische kennis om kunst en erfgoed serieus te borgen. Er is geen beleidsambtenaar cultuur, geen erfgoedcoach, geen budget. En dus wordt er bezuinigd, genegeerd of gewoon vergeten.

Samenwerking zou uitkomst kunnen bieden. Intergemeentelijk erfgoedbeleid, regionale kunstcommissies of gedeelde kennisnetwerken zouden de kwaliteit ten goede komen. Ook bij de werving van bestuurders mag best eens worden gekeken naar hun culturele antenne.

Toch zijn er lichtpuntjes. In het verleden waren er in Druten mensen die het verschil maakten. Ad Havermans (burgemeester van 1969–1974) bijvoorbeeld. En huisarts Wasmann en zijn vrouw, die samen met anderen het initiatief namen om de vervallen theekoepel aan de Waalbandijk te kopen en te restaureren. Zij zagen het belang van behoud.

Zonder zulke ‘bewaorsmiense’ blijft veel kwetsbaar. Kunst die verdwijnt, monumentale gebouwen die vervallen, verhalen die niemand meer kent. Smaak is daarbij minder belangrijk dan toewijding. Het gaat erom dat iemand ziet wat waarde heeft. En dat er mensen zijn die er daadwerkelijk werk van maken.

Door Peter Fontijn