Soldaat Toelenstraat

Overal in Nederland worden dit jaar vlaggen gehesen en bloemen gelegd. We vieren tachtig jaar bevrijding — terecht en noodzakelijk. Vrijheid is geen vanzelfsprekendheid. Maar bij alle plechtigheden, toespraken en kransleggingen ontbreekt één naam hardnekkig in ons eigen Druten: die van Johannes Franciscus Cornelis Toelen.

In januari 2024 deed ik in deze krant een oproep: geef deze geboren Drutenaar — Ridder der Militaire Willems-Orde — een straatnaam. Een verzoekschrift aan de gemeente volgde. We zijn nu vijftien maanden verder. En nog steeds: stilte.

Toelen was een gewone dienstplichtige soldaat die op 12 mei 1940 op de Grebbeberg bovenmenselijke moed toonde. Terwijl officieren zich terugtrokken, sprong hij op de fiets en reed hij onder artillerievuur dwars door de linies. Hij nam bevel over van gedesoriënteerde troepen, bracht berichten over en bracht soldaten terug naar hun stellingen. Voor die daden werd hij geridderd. Maar in zijn geboortedorp is hij vergeten.

Andere helden uit de gemeente Druten kregen wel erkenning: Ru Paré, Mark Weijdt. En terecht. Maar waarom blijft het stil rond Toelen? Hij was geen verzetsstrijder, geen moderne veteraan — maar wel een van de weinige Ridders der Militaire Willems-Orde uit onze regio. Echte helden hoeven geen borstklopperij, maar verdienen wel herinnering.

De gemeente Druten heeft het verzoek in behandeling, wordt gezegd. Maar hoeveel tijd kost het om een straatnaam voor te stellen? Of is het makkelijker om de geschiedenis aan het toeval over te laten?

Druten mag trots zijn op haar helden. Maar trots vraagt om daden. Nu we tachtig jaar vrijheid vieren, is er geen beter moment om recht te doen aan wie daarvoor heeft gestreden. Een straat. Een plein. Een blijvende herinnering.

Soldaat Toelenstraat. Hoog tijd dat die er komt.

Door Peter Fontijn