Stem stem stem
Appeltern. Daar begon het allemaal. Niet in Den Haag, niet in Amsterdam, maar hier, in ons eigen Land van Maas en Waal. Joan Derk van der Capellen tot den Pol (1741-1784), zoon van deze streek, schreef er zijn vurige pleidooi voor vrijheid en volksinvloed. De eerste vonk van onze democratie.
Zo’n twee eeuwen later lijkt dat vuur wat gedoofd. Alweer een verkiezing, nóg een debat vol halve waarheden, nóg een stemwijzer die je eerder verward dan verlicht. 'Ik sla wel over', hoor je om je heen. Alsof democratie iets is dat vanzelf draait, als een molen in de wind.
Maar zó werkt het niet. Stemmen is geen feestje, het is onderhoud. Laat je het versloffen, dan piept en kraakt het hele systeem. Anderen beslissen dan wel: over jouw dorp, jouw zorg, jouw wijk en jouw dijk.
En dan is het te laat om te klagen over die uitblijvende aftakking van de Maas en Waalweg richting Oss, of dat dorpshuis dat maar niet energiezuiniger wordt, omdat er geen subsidie is.
Van der Capellen schreef in 1781 dat burgers niet moeten buigen voor bestuurders.
Vandaag zouden we zeggen: je hoeft het rode potlood niet te likken uit enthousiasme, maar gebruik het tenminste.
Elke stem telt. Ook die van ons, Maas en Walers. Ook die van iemand die denkt dat het toch niks uitmaakt. Juíst die.
Dus ja, alweer verkiezingen. En ja, weer beloftes en posters en podcasts. Maar bedenk: zonder jouw stem is de democratie in Appeltern begonnen... en in stilte gestorven.
Stem dus. Al was het alleen al omdat het van hier is.
Bij het Huis te Appeltern staat een man uit steen die ooit de lont in het kruitvat stak. Ruim twee eeuwen later wankelt dat vuur. Wat doet u op 29 oktober?