Betonnen stutpalen in Altforst.
Betonnen stutpalen in Altforst. Foto: Harold van Elk

Mobilisatie in Maas en Waal

Wat bleef er na 85 jaar over?

Door Wil van den Dobbelsteen


ALTFORST – Op 29 augustus 1939 werd in verband met de oorlogsdreiging voor heel Nederland een totale mobilisatie afgekondigd. Voornamelijk mannen werden onder de wapenen geroepen om het vaderland te verdedigen. De eerste soldaten kwamen op 31 augustus en 1 september 1939, te voet vanaf Tiel, in Maas en Waal aan.

Zij moesten vanuit hun inkwartieringsadressen voorzorgs- en verdedigingsmaatregelen nemen in het Land van Maas en Waal tegen een mogelijke vijandelijke inval. Een onderdeel van de op te werpen en te bemensen verdedigingslinie was de Maas-Waalstelling, die liep vanaf Appeltern (Maaskant) naar Boven-Leeuwen (Waalkant). Deze linie was onderverdeeld in twee vakken, het vak Puiflijk en het vak Altforst. Daarin werden stellingen aangelegd en kazematten geplaatst. In Altforst waren opgesteld: twaalf zware mitrailleurs, zesendertig lichte mitrailleurs, twee mortierstellingen, twee pag-stellingen en een kazemat met een stalen gietkoepel aan de Kerkstraat.

Een ander onderdeel van deze verdediging was het inunderen (onder water zetten) van het middengedeelte van het Land van Maas en Waal, voornamelijk in de polder nabij Altforst. Daarvoor werden weiden en landerijen aangewezen en gevorderd van boeren/eigenaren in dat gebied. Op bijgaande situatietekening werd het een en ander in kaart gebracht.

Om te voorkomen, dat een gedeelte van het dorp onder water zou komen te staan, werden langs het te inunderen gebied kunstmatige waterkeringen geplaatst. Vanuit de toren van de R.K. Donatuskerk in Altforst werd dit destijds op foto vastgelegd (zie foto rechts) waarbij de Kerkstraat richting Molenstraat de rand van het gebied was.
Om deze kunstmatige kering te verstevigen, werden langs de Kerkstraat in Altforst in 1939/1940 betonnen palen geplaatst. Op bovenstaande foto van Harold van Elk is te zien dat ze na al die jaren een geheel andere functie hebben gekregen. Zij fungeren na 85 jaar nog als getuigen van genoemde vooroorlogse inundatie.

situatietekening
Foto genomen vanuit de rk Donatuskerk Altfortst
betonnen stutpalen zijn overblijfselen van de mobilisatieperiode (woII)