Biografieën bij oorlogsgraven

DRUTEN – De Veteranen Vereniging Gemeente Druten (VVGD) is een groep mannen en vrouwen die naar oorlogsgebieden werden uitgezonden. Zij weten wat het betekent om ver van het thuisfront verantwoordelijkheid voor vrede en veiligheid te dragen. Juist daarom willen zij de herinnering aan gevallen en in de gemeente Druten begraven militairen in ere houden. 

Elke maand onderhoudt de vereniging, in goed overleg met de gemeente, de perkjes en plantenbakken bij de oorlogsmonumenten ‘Sint Joris en de Draak’, op het Ambtshuisplein, en ‘De Boldershof’, en negen oorlogsgraven. ‘De graven liggen verspreid over de gemeente’, vertelt Sjack van der Voort, een van de leden van de VVGD. ‘Tijdens de maandelijkse onderhoudsronde starten we altijd op het Ambtshuisplein, gaan dan naar Puiflijk en Horssen en eindigen weer op de protestante begraafplaats in Druten. Omdat we regelmatig onderhoud plegen, vraagt het niet zo veel tijd. Behalve in april, want dan worden op alle graven witte anjers geplant, zodat alles er op 4 mei verzorgd uitziet.’

Sjack is namens de VVGD de geschiedenis ingedoken. Voor de negen oorlogsgraven in de gemeente, waarvan acht uit de Tweede Wereldoorlog en het graf van de in Afghanistan gesneuvelde sergeant Mark Weijdt, schreef hij biografieën. ‘Volgend jaar komen er bij de graven naambordjes met foto’s en een QR-code, waarmee bezoekers informatie krijgen over de gevallene. ‘Het moeilijkste is het vinden van een goede foto’, legt Sjack uit. ‘Ik zoek dan door en kom dan uit bij verre familie, die ons soms toch verder kan helpen.’

In de gemeente Druten staan ongeveer negentig veteranen ingeschreven. Vijftig van hen zijn lid van de veteranenvereniging. Ze kunnen elkaar elke oneven maand ontmoeten onder het genot van een kop koffie in het Bondsgebouw. ‘Een aantal van ons draagt zichtbare of onzichtbare littekens van missies in conflictgebieden’, vertelt Sjack. ‘Door bij elkaar te komen en ervaringen te delen, kunnen we elkaar steunen. We zijn elkaars sociaal vangnet en hebben aan een half woord genoeg.’

Ook op scholen zijn de veteranen regelmatig aanwezig om te vertellen over hun uitzendingen, oorlog en vrijheid. ‘Afgelopen voorjaar gingen we zelfs samen met basisschoolleerlingen naar de Grebbeberg. Daar ontdekten sommigen dat er familieleden begraven lagen, dat is bijzonder’, aldus de Drutense veteraan.

Elk jaar op 22 september staat er een vaste afspraak in de agenda van de VVGD; het lopen van de Sunset March in Nijmegen. Gedurende het hele jaar steekt er elke dag in ieder geval een veteraan, bij zonsondergang, De Oversteek over. Er lichten dan 48 lichtmasten een voor een op. Dit is een eerbetoon aan de 48 Amerikaanse militairen die daar in 1944 sneuvelden tijdens Operatie Market Garden. ‘We hebben juist deze datum gekozen, omdat niet alleen Nijmegen toen werd bevrijd, maar ook Maas en Waal’, vertelt Sjack.

Op kerstavond staat er nog een vast ritueel op het programma. ‘We plaatsen elk jaar op die avond lichtjes bij de negen oorlogsgraven. We doen dat samen, maar ieder herdenkt op zijn eigen manier. Vorig jaar was het extra bijzonder, want toen gingen Oekraïense vluchtelingen mee’, legt hij uit. ‘Juist deze avond is het zo belangrijk om stil te staan bij deze mannen. Ze vochten ver van huis en haard voor onze vrijheid en welvaart. Dat mogen we nooit vergeten.’

Door Elly Hagen