Toon Reijers.
Toon Reijers. Foto: Praotcast

Nieuwe aflevering Maos en Waolse Praotcast: Toon Reijers, van tabak tot drijfjachten

Kunst en cultuur

REGIO - In de nieuwste aflevering van de Maos en Waolse Praotcast, die op 1 juli verschijnt, schuift Toon Reijers uit Puiflijk aan. Levendig en met gevoel voor detail neemt hij de luisteraar mee naar het Maos en Waol van vroeger, waar hard werken, familiebanden en het boerenleven centraal stonden.

Reijers, ‘geboren onderaon d’n Hucht’, groeide op in een boerengezin aan de Meerstraat in Puiflijk, waar hij nog steeds woont. Al op jonge leeftijd moest hij meehelpen op de boerderij. Nachtelijke controles bij koeien die moesten kalveren, het verzorgen van biggen en het werken op het land waren vanzelfsprekende onderdelen van zijn jeugd. ‘Meehelpe hurde d’r gewoon bij’, vertelt hij. ‘D’r mog gin hok gemakt worre vurdè ’t kalf gebore werd’, was een wijze levensles van zijn vader.

Hoewel Toon als jongen graag bakker had willen worden, werd hij uiteindelijk automonteur; een vak dat hij bijna een halve eeuw zou uitoefenen. ‘Nne echte haèndige kloot’, zoals ze in Maas en Waal zeggen.

Herinneringen

Tijdens het gesprek haalt Reijers tal van herinneringen op aan verdwenen gebruiken. Zo vertelt hij uitgebreid over het telen en verwerken van tabak, een gewas dat vroeger op veel plaatsen in Maas en Waal werd verbouwd. 

Ook het jagen in vroeger tijden passeert de revue. Met smakelijke anekdotes beschrijft Toon de drijfjachten waarbij soms meer geluk dan vaardigheid nodig was om veilig thuis te komen. 

Woordenschat

Aan het einde van de Praotcast komt ook de Maos en Waolse woordenschat uitgebreid aan bod. Reijers deed in 2015 mee aan het laatste Maos en Waols Dictee en weet nog veel streekwoorden moeiteloos te verklaren. Zijn favoriete dialectwoord is, naast ‘slumke’, ‘n haorgetouw: het gereedschap waarmee vroeger een zeis werd gescherpt.

Met zijn verhalen schetst Toon Reijers een levendig beeld van een Maos en Waol dat in veel opzichten verdwenen is, maar dankzij zijn herinneringen nog altijd voortleeft.

Henk van Elk vertelt met zijn verhaal ‘Vaen kooikerhundjes èn veldwachters’ het een en ander over ’n endekooi. Rinie van Haren laat met zijn gedicht ‘Nege maonde’ zien dat poëzie al vroeg in de mens geboren wordt. Beluister deze en eerdere afleveringen via Spotify, SoundCloud of de website.