HIP en TIP in het Bondsgebouw

DRUTEN - Als alles volgens planning verloopt zal de Maas en Waalse stichting KleiGoed in oktober haar intrede doen in het Bondsgebouw. De stichting krijgt een prachtige expositie ruimte en Historisch Informatiepunt (HIP) in het bijzondere gebouw aan de Kattenburg. In ruil daarvoor zal men in dezelfde ruimte het Toeristisch Informatiepunt (TIP) gaan bemannen.  

Het Bondsgebouw is in al die jaren voor uiteenlopende activiteiten gebruikt. ‘We gaan even terug in de tijd.’ Het was bakker Frans Aben die tot het prille voorjaar van 1898 er nog het dagelijks brood voor menig Drutenaar in bakte. Een woning annex bakkerij en schuur aan de toenmalige Lange Brouwerstraat. Hij zat er gehuurd, want het perceel met opstallen was eigendom van de Amsterdamse koopman Levi Hess. Dezelfde Hess verkocht het pand voor 940 gulden aan de op 2 november 1896 opgerichte R.K. Volksbond om er een Bondsgebouw van te gaan maken. 

De schuur werd na de koop gesloopt, plus een stuk achterhuis waarna tal van nijvere werklieden in hun vrije tijd aan de slag gingen om het gebouw aan te passen aan de eisen van destijds. Vooraf had gemeentearchitect Joseph Spits hen daarbij geholpen met het maken van een verbouwingsplan. De Drutense Ceramiek, Steen- en Pannenfabriek Dericks & Geldens schonk de bouwstenen en de ceramische plaquette van St. Ewalden, die boven de ingang werd ingemetseld in de voorgevel. Op het kroningsfeest van Koningin Wilhelmina, in september 1898, was de verbouw gereed. Hierna kon de inrichting beginnen.

Zowel de kantonrechter Mr. P.W. Heijst – tevens beschermheer – als het tweede kamerlid Mr. J.A.W. Travaglio, mevrouw Geldens van Steen- en Pannenfabriek Dericks & Geldens en notaris C.A.A. van de Garde deden daarvoor nog een duit in Volksbond-zakje. Op 7 november 1898 werd het Bondsgebouw onder grote publieke belangstelling officieel geopend door de Twentse priester, politicus en dichter Dr. Herman J.A.M. Schaepman. Het organiserend eerste bestuur van de Volksbond bestond toen uit: voorzitter G. Elbers, secretaris J. van Teeffelen en bestuursleden J. Leenders en G. Kuipers. De Volksbond telde op het moment van de opening al driehonderd leden.

Voor de leden werd in 1899 een eigen ‘ziekenfonds’ opgericht en twee jaar daarna de harmonie St. Caecilia. In 1918 werd de naam ‘Volksbond’ omgedoopt in ‘R.K. Werkliedenvereniging’, terwijl het gebouw de naam Volksbond bleef houden. Vanuit deze vereniging ontstonden diverse initiatieven, zoals Herwonnen Levenskracht, Knip- en naaicursussen voor meisjes, het Kolenfonds en het Uitbreiden van de mogelijkheden van het Ziekenfonds. In 1950 volgde de naamswijziging naar KAB (Katholieke Arbeiders Beweging) en in 1951 werden de eerste stappen gezet om te komen tot de oprichting van woningbouwvereniging Dr. Aphons Ariëns. Een maand later werd de Bond van Bejaarden en Gepensioneerden opgericht en in hetzelfde jaar werd vanuit deze organisatie het jaarlijkse Sinterklaasfeest opgezet. Zo ook een eigen amateurtoneelgezelschap onder leiding van Waltherus van der Zandt. In 1957 volgde een uitgebreid diamanten bestaansjubileum, gedragen door de spreuk: ‘In het heden ligt het verleden, in het nu wat komen gaat’. Het ledental was intussen gestegen tot meer dan vierhonderd.

Heden
Terug naar het heden (2023). De stichting Kleigoed Maas en Waal is met een aantal vrijwilligers druk bezig met de restyling van het Bondsgebouw. Mensen die het initiatief een warm hart toedragen en willen ondersteunen, kunnen contact opnemen met de Stichting Kleigoed Maas en Waal via: info@kleigoedmaasenwaal.nl.

Het HIP en TIP zal vanaf oktober geopend zijn voor belangstellenden op de dinsdag en vrijdag van 10.00 tot 16.00 uur.

Door Wil van den Dobbelsteen