Een goed gesprek, maar dan écht

Gisteren las ik in het nieuws iets wat me de adem haast benam: een jonge man belandde in een psychose na dagenlange gesprekken met een AI-chatbot. Geen drugs of sektes, maar een digitale ‘vriend’ die zijn waandenkbeelden bevestigde en hem zo veel mogelijk naar de mond sprak, waardoor dat zelfs werd versterkt. Psychologen slaan alarm: wat doet zo’n nieuwerwetse altijd-beschikbare en begripvolle robot met mensen die kwetsbaar zijn?

Ik dacht meteen aan ons vriendelijke Land van Maas en Waal, waar je op straat nog gewoon wordt gegroet. Waar de supermarktmedewerksters tussen Beuningen en Wamel je nog bij naam kennen. Aan ouderen die ik zie lopen langs de Maas- of Waalbandijk, alleen, maar vaak niet eenzaam. Omdat er plekken zijn waar een écht gesprek nog gewoon plaatsvindt.

Neem bijvoorbeeld de Senioren of Ouderen Bonden, in onder andere Horssen en Beuningen (VvSB), de Actieve 50-plussersvereniging in Leeuwen of de net iets ouderen bij Dronio. Stuk voor stuk warme ontmoetingsplekken voor onze 50-plussers, opgezet dóór en vóór inwoners van Maas en Waal. Geen algoritmes, geen schermen, maar mensen. Wandelen, biljarten, samen lachen, koffiedrinken. En wie even niets wil zeggen, mag ook gewoon stil zijn.

Dat lijkt ouderwets, maar is het allerminst. Want eenzaamheid zoekt uitwegen. Soms in technologie. Soms in fantasie. En heel soms raakt iemand dan volledig de weg kwijt.

Artificial Intelligence (AI) c.q. Kunstmatige Intelligentie (KI), is niet de vijand. Maar wel een reden om ons af te vragen: waar vinden we elkaar nog écht? Niet in een eindeloze chat met een scherm, maar gewoon, op woensdagmiddag bij Dronio ofzo. Tijdens een prettige wandeling door de Afferdense en Deestse uiterwaarden of aan de Maaskant. Of bij de kapper, de kerk, de club.

Een goed gesprek begint niet achter een toetsenbord, maar met een blik, een stilte, een kop koffie, dan wel een borrel. En iemand die luistert.

Door Peter Fontijn