De manager van de pastorie

De senioren onder ons zullen haar nog kennen: Helena Maria Josephina (Lena) Geerdes (1901-1990). Zij groeide op in Schalkwijk als dochter van een onderwijzer, en na haar vaders overlijden en haar moeders ziekte nam ze op jonge leeftijd de zorg voor het gezin over. In 1932, na de dood van haar moeder, volgde Lena haar roeping en werd pastoriehuishoudster in Druten, waar ze meer dan dertig jaar werkte.

Pastoriehuishoudsters, zoals Lena, speelden een cruciale rol in het katholieke leven, maar werden vaak genegeerd of bespot. Hun werk omvatte zware huishoudelijke taken, zorg voor de geestelijkheid en sociale verantwoordelijkheid binnen de parochie. Lena’s toewijding aan de Drutense deken was opmerkelijk, maar haar werk werd zelden erkend. Haar levensomstandigheden weerspiegelden de strikte regels en sociale isolatie die pastoriehuishoudsters kenmerkten.

Toen de kerk in de jaren zestig moderniseerde, verloor zij haar leidende positie. Gezondheidsproblemen dwongen haar uiteindelijk naar een verzorgingstehuis, waar ze haar zorgende rol voortzette. Lena begon op latere leeftijd haar levensherinneringen op te schrijven, wat resulteerde in het unieke document ‘Het leven van een dienares’.

Lena’s inzet werd in 1976 beloond met het pauselijke erekruis Pro Ecclesia et Pontifice, een zeldzame erkenning voor een vrouw in haar positie. Het erekruis werd eerst in brons, zilver en goud uitgereikt, maar in 1908 bepaalde paus Pius X dat de medaille alleen nog in goud zou worden uitgereikt.
Lena’s memoires, gepubliceerd in 1998, bieden een waardevol inkijkje in het leven van een vaak vergeten groep vrouwen, en vormen een belangrijk historisch document van het katholieke leven in Nederland. Rondsnuffelend in het boekenstadje Bredevoort, enkele jaren geleden, vond ik bij toeval Lena’s boekje.

Vraagt u zich af of er meer van dat soort interessante boeken zijn over het leven in ons Land van Maas en Waal? Gelukkig komt er binnenkort een boekenmarkt in Druten. Eens zien of er nog meer van die unieke Maas en Waalse vertellingen te vinden zijn. Noteer maar vast in de agenda: 12 april bij HIP&TIP (Bondsgebouw, Kattenburg 27 in Druten).

Door Peter Fontijn