Vluchtelingen in Horssen

Mensen op de vlucht – het is een fenomeen van alle tijden. Oorlog, religie, afkomst of geaardheid: de redenen om huis en haard te verlaten zijn talrijk. En hoewel de debatten over migratie tegenwoordig hoog oplopen, is het verhaal van vluchtelingen in Nederland al eeuwenlang verweven met onze geschiedenis.

Neem bijvoorbeeld de Tachtigjarige Oorlog. In 1585 ontvluchtten protestantse kooplieden en intellectuelen Antwerpen na de Spaanse verovering. Deze Vlamingen brachten hun kennis en kapitaal naar Holland, en vormden de basis voor de economische bloei van de Gouden Eeuw. Later volgden Portugese Joden, Franse hugenoten en andere vervolgde groepen, met alle invloeden van dien.

Dichter bij huis vinden we een fascinerend voorbeeld in Horssen, in ons eigen Land van Maas en Waal. Daar vestigde zich in de achttiende eeuw de familie Bouwens, nazaten van Chevalier Bouwens de Boyen (1416†). Na een gedwongen vlucht in 1579 vanwege religieuze spanningen - via Aken naar Amsterdam - en een beschuldiging van sodomie - wat nu onder de LHBTQIA+-paraplu zou vallen - vonden zij in Maas en Waal rust en werden zij door de koning uiteindelijk in 1831 zelfs in de adelstand verheven. Als dat geen integratie is.

Hun verhaal laat zien hoe onze ‘Nederlandse identiteit’, waar prinses Máxima in 2017 terecht over opmerkte dat deze niet vastomlijnd is, altijd een smeltkroes is geweest. Elke nieuwe stroom vluchtelingen heeft onze samenleving beïnvloed, verrijkt, zo u wenst.

Benieuwd naar meer? Ontdek deze geschiedenis en andere verhalen tijdens het symposium bij de tentoonstelling ‘Parels in de kroon’ op 1 februari 2025 in Museum Kasteel Wijchen. Meer informatie, zie de website.

Door Peter Fontijn