Rechtenvrije afbeelding Peter Fontijn
Rechtenvrije afbeelding Peter Fontijn Foto: Peter Fontijn

Monumentale schatten van Maas en Waal

Column Veelstromenland

De Open Monumentendag 2024 belooft opnieuw een spectaculair monumentaal weekend te worden in Maas en Waal. Voor het derde opeenvolgende jaar slaan de comités van Druten en West Maas en Waal de handen ineen voor een gezamenlijk evenement onder de noemer “Open Monumentendag Maas en Waal”. Op 14-15 september openen maar liefst 25 monumenten in Beneden-Leeuwen, Wamel, Dreumel, Alphen, Maasbommel, Appeltern, Altforst, Boven-Leeuwen, Puiflijk, Afferden, Deest en Druten (gratis) hun deuren voor ons. 

In de aanloop naar dit weekend zijn er boeiende lezingen en bijeenkomsten gepland. Een van de hoogtepunten is de bijeenkomst op 13 september in de Tuut, waar het OM-thema van dit jaar, “Routes, netwerken en verbindingen”, wordt belicht met een presentatie over de Stoomtram Nijmegen-Wamel (1902-1934). Deze tram speelde een cruciale rol in de ontsluiting van het Land van Maas en Waal in het begin van de 20e eeuw, nadat eerdere pogingen waren mislukt. Hoewel die tram maar tot 1934 reed, is hij een belangrijk onderdeel van onze geschiedenis dat herinnerd blijft dankzij initiatieven zoals deze monumentendag.

Een bijzonder bezoekje waard tijdens dit weekend is de Modelspoorclub Maas en Waal in Boven-Leeuwen. Hier zijn de met het tramvirus besmette MSC-leden Harry van de Hurk, Bas Vrij, Rob Boeser (†) en Eric Vrij in 2003 gestart met een modelspoorbaan, geïnspireerd door de oude stoomtram, op schaal 1:64. Deze miniatuurweergave is een prachtig voorbeeld van hoe erfgoed op een creatieve manier levend gehouden kan worden.

Monumenten zijn meer dan alleen mooie gebouwen; ze zijn dragers van ons collectieve geheugen en identiteit. Ze verbinden ons met het verleden en geven betekenis aan onze huidige leefomgeving. Zonder actief gebruik verliezen deze erfstukken echter hun betekenis. Daarom is herbestemming of creatieve bewaring, zoals die van de Maas en Waalse Modelspoorclub, essentieel.

Voor wie een voorproefje wil is er de website www.gemeentetramnijmegen.nl/menw.html
waar meer te lezen is over de geschiedenis van onze stoomtram. Zo blijft het verleden niet alleen bewaard, maar ook beleefd. Kom langs en ontdek de monumentale schatten van Maas en Waal!

Door Peter Fontijn