De Papenkelder in Leeuwen

Bij archeologisch onderzoek voor een nieuwbouwwijk in Boven-Leeuwen in 2009 werden sporen van een Middeleeuwse stenen woontoren, ook bekend als een Donjon, gevonden. Deze toren, behorend tot ‘Huys ende hoffstadt tot Leuwen op den berge’, werd na de heren van Leeuwen bewoond door de families Van Hessen en Van Baex(en), die er zo’n 170 jaar resideerden. In 1654 staat dat oude Huys nog vermeld als ‘Bax’ op een kaart van Geelkercken. Maar zoals het gaat met oude gebouwen, raakte het in verval en het bezit werd versnipperd. 

Vlakbij zien we dan een nieuw adellijk huis, ‘t Slot Leuwe, gebouwd door de familie Van Druten. Het restant daarvan, het Poorthuis, met een later aangebouwde deel staat nog altijd aan de Waalbandijk 7 als een stille getuige uit vervlogen tijden. Het Poorthuis met verdere aan- en uitbouw werd gerealiseerd door ambtman Sweder van Boetzelaer, die ’t Slot, ‘t Huis te Leeuwen, in de 17e eeuw bewoonde. Een man met een sterke afkeer van drammerige katholieken, die hun godsdienst te vrij beleefden. Hij nam daarom maatregelen en sloot tien Roomse geestelijken op in de kelders van ‘t Huis.

Het was Ludovicus Henricus Christianus Schutjes die in 1876 de namen van deze opgesloten priesters onthulde: ‘Bernard van Oell, uit het klooster te Kleef, Cornelis van der Sandt, Adam de Weerdt en Guil. Leonardi, pastoors van Afferden, Puijflijk, Teeffelen en Megen. Bernard Boogaerts, pastoor van Wamel, Petrus Lievens, Johan Vranx en Laur. Eeltiens, vier Norbertijnen van de Abdij van Postel, Anton. Remmen van Roij, later pastoor van Overloon, en Engelbert de Vorster, een pater van Megen. Drie priesters werden gebannen en de overigen, krachtens het plakkaat van 12 october 1652, tot eene zware boete veroordeeld.’

Met de opsluiting door Sweder van Boetzelaer ontstond de legende van de ‘Papenkelder’ in Leeuwen, waarvan men zegt dat het er spookt. De geesten van de opgesloten priesters zouden er tot op de dag van vandaag ronddwalen. Een fascinerend stukje geschiedenis dat Leeuwen nog altijd kleurt met een zweem van mysterie en intrige.

Door Peter Fontijn