De Maas&Waler dat ben ik: Joep van den Brink

In deze rubriek maken we kennis met inwoners van deze regio. Wie zijn ze, wat doen ze en waarom wonen ze hier? Het resultaat, een inkijkje in het leven van, al dan niet geboren en getogen, Maas en Walers, geïllustreerd met een karakteristiek portret.

Naam: Joep van den Brink
Leeftijd: 76 jaar
Plaats: Appeltern

Na zijn studie werktuigbouw en stedenbouwkunde in Delft werkte Joep vijftien jaar lang voor de Raad van State, op een kantoor in Eindhoven. Hij zocht een andere woonruimte rondom die stad, maar zijn oog viel toen onverwacht op een kleine advertentie. 

Herberg

‘Op een grijze, natte avond in november reden we langs dit huis, en ja hoor, meteen raak. Er bleek wel veel achterstallig onderhoud te zijn en binnen was het nogal donker. Tijdens eerdere verbouwingen en reparaties had men veelal afgekeurd materiaal gebruikt en waren de werkzaamheden in de meeste gevallen amateuristisch uitgevoerd. Je moest bijvoorbeeld altijd kijken of er wel spanning op de elektraleidingen stond voordat je een lamp wilde aandoen, of een huishoudelijk apparaat.’ 

Joep kan er wel een beetje om lachen, vooral nu alles klaar is. ‘Klaar? Het is nooit klaar, maar het is wel heerlijk oud. De eerste kadastervermelding die ik ken stamt uit 1808, en toen stond het huis er al. Het is ooit ook een herberg geweest.’

Van der Capellen

Joep en zijn gezin werden in 1995 in Appeltern zeer vriendelijk ontvangen, vertelt hij. Na enige tijd stuitte hij op De Heerlijkheid, waar eens Johan Derk van der Capellen had gewoond, schrijver van het manifest: Aan het volk van Nederland, dat de basis zou vormen voor de democratie in ons land. ‘In mijn studententijd was ik al betrokken bij democratisering, daarom vind ik het bijzonder dat ik nu in Appeltern woon. En dat manifest werd vanuit geblindeerde koetsen in het hele land verspreid, op 26 september, de dag waarop ik mijn verjaardag vier. Toeval? Eigenlijk zou Johan Derk passender geëerd moeten worden. Zijn buste op een kolom in het vijvertje vlakbij is mooi, maar wat mij betreft verdient hij een ereplaats in de rij van voor Nederland belangrijke personen in de Tweede Kamer.’  

Herdenking

In 2031 is het tweehonderdvijftig jaar geleden dat het invloedrijke manifest verscheen. Joep kijkt nu al vooruit naar die datum. ‘We zouden een herdenking moeten organiseren. Ik ken heel wat mensen uit de bestuurlijke hoek: burgemeesters, commissarissen van de Koning, enzovoort. Die zou ik graag willen enthousiasmeren voor dit plan.’

Stoomgemaal

Joep raakte ook betrokken bij het stoomgemaal. ‘Vanuit ons huis konden we zien hoe de nieuwe schoorsteen opgebouwd werd. Als vrijwilliger heb ik meegeholpen om van het hobbyclubje dat het eerst was een goed draaiend museum te maken met een enthousiaste groep vrijwilligers - niet alleen stokers en techneuten, maar ook PR-mensen en tekstschrijvers. Ik verzorg regelmatig rondleidingen, en vertel dan graag trots dat hier zelfs nazaten van Johan Derk en de familie Van Rechteren zijn geweest. Dat vind ik wel heel bijzonder. We zijn bezig met het ontwikkelen van een mooie podcast en een QR-code over het stoomgemaal. Het museum is nu goed van de grond gekomen. Het is dan ook echt uniek met kolengestookte en geklonken ketels. Als we onder stoom gaan, moeten er een hele week kolen geschept worden om de ketels voor te verwarmen. Alles bij elkaar is het een heel bijzonder gebeuren.’

Joep wijst op een opvallende boom in zijn tuin. Tussen alle grijzigheid van de winter hangen er sierlijke grote vruchten als kerstballen aan de takken. ‘Dat is de godenpeer, ofwel Diospyros Kaki. Hij is niet te vreten, doordat hij vol met tannines zit. Totdat de merels er aan beginnen te pikken, dan is ’ie rijp en eetbaar. In onze tuin staan wel veertig verschillende bolgewassen. Kijk, de eerste beginnen al te bloeien.’

In de schuur op het erf koestert hij een aantal oldtimers en motoren. ‘Om aan te sleutelen, maar net zo goed om er af en toe heerlijk op te rijden. Maar niet nu met al dat vocht in de lucht – ze roesten weg waar je bij staat...’

Maas en Waalse modder

Voor Joep is zijn Appelternse woonplek echt heel speciaal. ‘Wist je dat er hier al ongeveer duizend jaar mensen hebben gewoond? Een groot deel van de omgeving is nooit verkaveld geweest, je kunt nu dus nog zien hoe het in de middeleeuwen verdeeld was, de landerijen en de veldweggetjes. Tijdens lezingen die ik geef, over Johan Derk van der Capellen, merk ik vaak dat mensen werkelijk beduusd zijn over wat er hier in Appeltern, dat slechts een onbeduidend dorpje in de Maas en Waalse modder lijkt, allemaal gebeurd is.’

Door Ton van Hulst