Onder de kerstboom bij Tonya: Kerst vieren geeft kracht

BEUNINGEN – Tonya vluchtte met haar zoon en hond uit Oekraïne vanwege de onveilige situatie in het land. Via de stichting Samen voor Oekraïne kwam ze in contact met Mark en Linda, bij wie ze sinds mei 2022 woont. Net als vorig jaar brengt ze dit jaar de kerstdagen bij hen door. Wat zijn typische Oekraïense kersttradities en welke verschillen merkt Tonya tussen beide landen?

Bij Mark en Linda komt familie op bezoek tijdens de kerstdagen, wat Tonya erg gezellig vindt. ‘Ik hou echt van samen zijn’, vertelt ze. De kerstboom is opgetuigd en het huis is feestelijk versierd. Dat lijkt veel op de manier waarop ze dat in Oekraïne deed. Kerstkaarten kende ze daarentegen niet. ‘Het is goed dat Nederlanders op deze manier persoonlijke aandacht geven aan elkaar. Een mooie traditie’, aldus Tonya.

Kerst in Oekraïne

In Tonya’s jeugd werd Kerstmis, volgens de Juliaanse kalender, gevierd op 7 januari. Veel Oekraïners vierden kerst de laatste jaren al op 25 december, en vanaf dit jaar is dat de officiële feestdag geworden. De kerstdagen in Oekraïne staan in het teken van rust, de mis in de kerk, liedjes zingen en het bezoeken van vrienden en familie.

Voorafgaand aan kerst wordt 40 dagen gevast. Deze periode wordt doorbroken op kerstavond, die bekend staat om Sviata Vecheria (het heilige diner). De avondmaaltijd bestaat uit twaalf gangen, die elk symbool staan voor één apostel. Het hoofdgerecht is Kutia, gekookte tarwe gemengd met maanzaad, honing, walnoten en rozijnen. Petekinderen brengen volgens de traditie eten naar hun peetouders en ontvangen als dank daarvoor cadeautjes.

Mooie herinneringen

‘Met kerst dragen we geen zwart, maar juist feestelijke kleding’, aldus Tonya. Een voorbeeld van traditionele kleding is de vyshyvanka, een Oekraïense blouse met borduurwerk. Feestelijke liederen maken de kerstviering compleet. Kinderen gaan naar buiten om aan de deur ingestudeerde liedjes te zingen. ‘Met een grote groep buurtgenoten zingen was altijd heel gezellig. Als kind verzamelde ik wel twee volle dozen met snoep’, vertelt Tonya over de mooiste kerstherinnering uit haar jeugd.

Kracht

Ondanks dat het een lastige tijd is, vindt ze het – net als veel andere Oekraïners - belangrijk om kerst te blijven vieren. ‘We houden een minuut stilte voor overleden militairen en we denken aan iedereen die zich sterk houdt aan het front. Kerst vieren geeft kracht  en laat zien dat we niet opgeven’, zegt ze.

Samen voor Oekraïne

Tonya is dankbaar voor de hulp van Mark en Linda en alle andere Nederlanders die Oekraïne steunen. Ze reist nog regelmatig af naar haar thuisland om namens stichting Samen voor Oekraïne ingezamelde spullen naar de grens te brengen. Donaties blijven nodig, onder andere voor warme slaapzakken voor iedereen aan het front. Voor meer informatie en donaties, klik hier.

Door Femke Pierlo