Elles van Gelder vierde Christmas in Cape Town

Hoe vieren we de feestdagen als een van onze dierbaren te ver weg woont om samen te kunnen doorbrengen?

Aan tafel bij vader Ad en moeder Nicoline van Gelder een gesprek via Facetime met NOS-correspondente Elles van Gelder, thuis in haar werkruimte in Kaapstad, Zuid-Afrika.

Dochter Elles woont al sinds 2006 in Zuid-Afrika, waar ze de laatste jaren werkt voor zowel de NOS (radio, TV en online), maar soms ook voor de Belgische VRT en voor TV-zender Deutsche Welle. Elles wordt geboren op 22 januari 1978 in het huis waar haar ouders nog steeds wonen. Na basisschool de Leeuwenkuil gaat de reis naar Druten naar het Pax Christi College. In deze jaren schrijft ze in de schoolkrant en blijkt ze al nieuwsgierig naar allerlei zaken die in de wereld spelen.

Een vervolgkeuze na afronding van de middelbare school brengt haar het eerste jaar naar Culemborg. Deze eerste studie blijkt echter niet bij haar te passen. Ze besluit na overleg met het thuisfront naar Utrecht te vertrekken richting de Hogeschool om Journalistiek te gaan studeren en dit blijkt een schot in de roos. Vervolgens studeert ze ook nog cum laude af in Geschiedenis, wat zeer trots wordt gemeld door moeder. Ondertussen is ze vanuit haar studie Journalistiek via een uitwisselingsprogramma terechtgekomen in Zuid-Afrika. Hier blijkt dus, zo blijkt achteraf, “het zaadje voor de liefde voor dit land geplant te zijn”. 

Nadat ze beide studies heeft afgesloten, besluit ze terug te keren naar dit land om als freelance journalist aan de slag te gaan. Haar reportages worden in de volgende jaren onder andere geplaatst in Time Magazine en New York Times. Langzamerhand begint ze naam te maken en vanaf circa vijf jaar geleden kan ze aan de slag als NOS-correspondent en is ze regelmatig in onze huiskamers te bewonderen als ze verslag doet ergens vanuit het Afrikaanse continent. Hoogtepunten: onder andere de aanwezigheid bij de val van dictator Mugabe in Zimbabwe, de dagen voor en na het overlijden van Nelson Mandela en zeker ook haar eerste filmverslag over een kamp voor blanke Zuid-Afrikanen, waar hen wordt geleerd dat al hun gekleurde landgenoten niet “deugen”. Hiervoor ontvangt ze een World Press Photo Award. 

Het gesprek komt vervolgens bij een vervelende periode in haar leven. In 2020 wordt bij haar borstkanker geconstateerd. Haar moeder en haar broer Rick, vader Ad kan vanwege fysieke problemen de reis helaas niet meemaken, zijn net in Zuid-Afrika geland met een tas vol heerlijkheden voor de kleinkinderen c.q. nichtjes, als corona de wereld in rap tempo stillegt. Voordat de twee het weten, zitten ze al weer op een retourvlucht richting Nederland, waar hun toestel een van de laatste is die op Schiphol kan landen. Niet uitgebreid knuffelen met je zieke dochter en zus. Niet samen koken met de kleinkinderen, niet knutselen met Lego met de nichtjes en vooral een zeer verdrietige kleindochter Tess bij het onverwachte snelle afscheid van oma en oom.

Het gemis van elkaars aanwezigheid is groot in deze periode. Zuid-Afrika lijkt verder weg dan ooit, Ad rekent voor dat een reis van begin tot einde ongeveer achttien uur in beslag neemt. Bijna 150 dagen zit het gezin in Zuid-Afrika in quarantaine, ondertussen probeert Elles, waar mogelijk, ook nog te werken. Ze verliest door de chemokuur haar lange blonde haren, maar blijft in beeld, in het begin met een muts, later met een kort kapsel. Elles geeft aan dat de familie van de nuchtere kant is “het leven gaat verder”. De pandemie gaat voorbij en ook de ziekte verlaat haar lichaam. 

De vraag bij eerdere gesprekken met oud Maas en Walers die naar elders zijn vertrokken, was bij voorgaande ontmoetingen “denk je nog aan ons?”. Op deze vraag kan ze volmondig ja antwoorden. Twee weken per jaar komt ze terug naar Nederland. Een keer samen met haar gezin (man Jonathan, die half Amerikaans en half Israëlisch is, haar dochters Tess van 8 en Mia van 4 jaar). Vooral Tess kijkt altijd uit naar het rondfietsen in het dorp, langs de ijssalon, over de dijk en een bezoekje aan de oer-Hollandse Hema. 

De andere keer probeert ze een bezoek te combineren met een correspondentendag in Nederland. Tussendoor is er contact via Facetime en Whatsapp, foto’s en video’s van alle hoogtepunten van het leven van de kinderen worden gedeeld, waar vooral oma Nicoline intens van geniet. Alle berichten op welke manier dan ook worden door het thuisfront gekoesterd.

De komende jaren zal het gezin zeker in Zuid-Afrika blijven. Elles en haar man genieten nog volop van hun banen en zien volop uitdagingen en de kinderen bezoeken respectievelijk een internationale school en de peuterspeelzaal. Voor de twee meisjes, die tweetalig worden opgevoed, in het Engels en Nederlands, geldt dus dan ook “life goes on”. 

Aan beide kanten blijft het gemis altijd aanwezig. Tijdens het gesprek op afstand dat we mogen hebben, is aan de mimiek van haar ouders duidelijk te zien hoe groot de liefde is, maar ook het feit dat een knuffel, een arm over de schouder of een blik in elkaars ogen zo gewenst is. Christmas in Cape Town zit er voor de hele familie niet in. Broer c.q. oom Rick gaat in ieder volgend jaar weer richting Zuid-Afrika. Trouwens, Rick (glorieus winnaar, samen met zijn partners Judith en Gordon, van de laatste editie van de Maas en Waalse Popquiz in oktober jl.) zal de titel in de aanhef vast en zeker herkennen van een beroemde Amerikaanse zanger en pianist.

Door René den Biesen