Documentaire Jos Kruisbergen over Wamelse kerk

WAMEL - De Maas en Waals chroniqueur Jos Kruisbergen maakte al vele reportages over het alledaagse leven in het Land van Maas en Waal. Een van de nieuwste in die reeks is de ontroerende en aangrijpende film ‘Wamelse kerkklokken zwijgen’. De avondvullende documentaire geeft een indrukwekkend kijkje in de rijke geschiedenis van de Wamelse St. Victorkerk, die vorig jaar aan de eredienst werd onttrokken.

Het is een mistige oktoberdag in 2023 wanneer de kerkklokken nog eenmaal galmen over Wamel. In de St. Victorkerk steken kosters Wil van Wel en Huub van Teeffelen voor de laatste keer de kaarsen aan. Harmonie Koningin Wilhelmina en Con Brio bereiden zich voor op de allerlaatste kerkdienst in de kerk. Het afscheid van een tijdperk. 

Uniek tijdsbeeld 

In de documentaire wordt een uniek tijdsbeeld geschetst, met de kerk als middelpunt van het dorp. Oud-pastoor Kurstjens verwoordt het treffend: ‘De kerk is en blijft altijd van Wamel.’ Zijn woorden lijken een echo van oud-pastoor Hurkens in 1944. Toen verzetsman Chris Kalkers hem destijds vroeg of hij vier geallieerde piloten mocht laten onderduiken in de toren, antwoordde Hurkens vastberaden: ‘Chris, doe met de kerk wat je wilt. De kerk is van iedereen.’ Ook oud-pastoor Kurstjens vind in de documentaire dat de kerk na de sluiting ook van Wamel moet blijven.

Van onschatbare waarde

‘Wamelse kerkklokken zwijgen’ is een reportage over de kerk en diens bijzondere geschiedenis. Voor Jos Kruisbergen, ooit een weggeschopte misdienaar en later koorzanger, werd het een persoonlijke missie, ingegeven door zijn moeder. Leg vast voordat het verdwijnt, drong ze aan. Aanvankelijk twijfelde Kruisbergen. Wat moet ik ermee? Nu, jaren later, is hij dankbaar dat hij haar raad opvolgde. Het is van onschatbare waarde geworden.

Toch worstelt hij met de vraag of de documentaire breed gedeeld moet worden. Het halve dorp komt voorbij, met beelden van wat er niet meer is. ‘Ik heb enkele mensen de film laten zien, maar sommigen vonden het te aangrijpend en heftig’, aldus Kruisbergen. Voorlopig krijgt de film dan ook een plek in het archief van Tweestromenland in Beeld en Geluid, volgens de Wamelse cineast de beste locatie. ‘We maken dit voor toekomstige generaties, die straks niet eens meer weten wat een kerk was.’