Oude Toren

In het weekend van 12 en 13 september openen duizenden monumenten hun deuren voor publiek, tijdens Open Monumentendag. Het thema dit jaar is ‘Veerkrachtig erfgoed, in tijden van onzekerheid’. 

Op zaterdag 12 september is de Oude Toren alleen te bezoeken door ‘Vrienden van de Oude Toren Puiflijk’ tussen 14.00 en 16.00 uur. Zondag 12 september is iedereen tussen 11.00 en 17.00 uur welkom. Men kan zich dan laten informeren over de voortgang van de werkzaamheden. Ook kunnen bezoekers dan een kijkje nemen op de begane grond.

Op de hucht in de kom van Puiflijk staat de romaanse tufstenen toren van een afgebroken middeleeuwse kerk. De toren, gebouwd begin vijftiende, mogelijk twaalfde eeuw, was onderdeel van een kerk die was toegewijd aan de H. Johannes de Doper.

De toren kent drie geledingen die aan het geheel een levendig cachet verlenen. In alle gevels van de toren bevinden zich flauw-spitsbogige spaarvelden die duiden op een bouwperiode uit het einde van de twaalfde eeuw; de overgang naar de gotische periode waarin de spitsboog domineerde. Aan de noordzijde kent de toren op de drie geledingen twee romaanse spaarvelden. Op de tweede verdieping is in het spaarveld een dubbelbogige opening aangebracht als galmgat. Aan de oostzijde is in baksteen de vorm van het kerkschip zichtbaar. De westzijde toont een tufstenen traptoren. Op de begane grond is te zien dat er een (vermoedelijk) tekststeentje is weggehaald.

De kerk en toren behoorden tot de oudste kerken van Maas en Waal, hetgeen door bodemonderzoek is bevestigd. De oudste schriftelijke vermelding van het kerkgebouw gaat terug tot 1176.

In 1609 ging de kerk over in handen van de hervormde gemeente van waaruit ook Leeuwen en een tijdlang Druten bediend werden. In 1706 telde Puiflijk slechts twintig hervormden, die zich in dat jaar terugtrokken in het gotische koor van de kerk, dat door middel van een muur ter plaatse van de triomfboog van het in verval geraakte schip werd afgescheiden. Wanneer het schip werd gesloopt is niet bekend; het koor zou in 1855 zijn afgebroken. Het sloopmateriaal werd gebruikt voor de bouw van de predikantswoning aan de Dijk te Boven-Leeuwen.

De toren, eigendom van de burgerlijke gemeente Druten, leed zwaar onder decennia durende verwaarlozing. In 1954 is er een noodkap aangebracht. In 1980 kreeg de toren bij een ingrijpende restauratiebeurt een flauw ingesnoerde lage spits als kapdekking en werd het metselwerk in- en uitwendig gerestaureerd.

De toren is aan de binnenkant op de begane vloer voorzien van spitsbogige spaarvelden. Oorspronkelijk bezat het portaal een kruisribgewelf waarvan nog restanten over zijn in de vier hoeken. Daarboven lagen drie houten vloeren, waarvan bij de restauratie in 1980 alleen de klokkenzoldering provisorisch is teruggebracht. In de zuidmuur zit de toegang tot de traptoren.

Vanaf 2024 wordt op initiatief van de Stichting Oude Toren Puiflijk in nauwe samenwerking met de gemeente Druten de toren grondig gerestaureerd en verbeterd. Zodoende wordt de toren samen met haar terp (‘hucht’) voor de huidige en toekomstige generaties behouden. In tegenstelling tot de afgelopen eeuw krijgt hij nu wel een functie: passend bij het karakter van toren en terp zullen er gedurende het jaar allerlei, kleinschalige activiteiten worden georganiseerd.

Extra

Leden van het bestuur zijn aanwezig om u te informeren over de restauratie van de binnen- en buitenkant, de werkzaamheden op de terp en de plannen voor het gebruik van toren en terp in de nabije toekomst.

Meer informatie

Op verschillende locaties zijn extra activiteiten. Voor een overzicht van de programma’s en extra informatie over de monumenten, zie: www.openmonumentendag.nl